سوربیتول(سوربو)

سوربیتول (سوربو)یک قند ۶ الکلی است که آنرا از میوه های گیاه سوربوز اوکوپاریا (Sorbus aucparia) از خانواده روزاسه بدست می آورند . تولید این ماده در جنگ جهانی اول به علت اهمیت هگزانیترات مانیتول به عنوان چاشنی برای فولمینات جیوه آغاز گردید ، مانیتول را از گلوکز تهیه می نمایند و به عنوان محصول ثانویه مقدار قابل ملاحظه ای سوربیتول تولید می گردد که در آن زمان استفاده ازآن محدود بوده ،ولی امروزه سوربیتول به دو صورت محلول و متبلور به کار برده می شود. سوربیتول را به عنوان عامل مرطوب کننده(Humectant) و شیرین کننده بخصوص برای افراد مبتلا به مرض قند به کار می برند. سوربیتول در تجارت تحت عنوان سوربو (Sorbo) موجود است . D سوربیتول در میوه های روزاسه (سیب ، میوه های هسته دار) بسیار وجود دارد و به منظور کاهش فعالیت آبی در غذاهای با رطوبت نسبی بالا و به عنوان نرم کننده و باز دارنده عمل کریستالیزاسیون استفاده می شود و در طبیعت علاوه بر سیب در گالی و گوجه نیز یافت می شود . غلظت سوربیتول در آب سیب ۳۰۰ تا ۸۰۰ میلی گرم در هر ۱۰۰ ملی لیتر است . سوربیتول توسط Acetobacter xylinum به L سوربوز که یک محصول واسطه برای برای سنتز تجارتی اسید اسکوربیک اکسید می شود . از اکسید کردن سوربیتول ، فروکتوز تولید می شود . مقدار گلوکز و گالاکتوزی که از طریق دهان وارد بدن می شوند ، سبب افزایش سریع قند خون شده و در نتیجه انسولین تولید می شود تمام مونوساکریدهای دیگر مقدمتاً توسط کبد سوخت و ساز می شوند و مستقیماً به حالت گلوکز یا انسولین آزاد اثر نمی کند بعد از جذب فروکتوز ، ترشح انسولین فقط ۵۰ درصد مقداری است که بعد از جذب گلوکز ترشح می شود . بنابراین قندهایی که استفاده آنها توسط افراد دیابتی منبع شده است عبارتند از گلوکز ، گالاکتوز ، لاکتوز و مالتوز. الف ) اسامی شیمیایی سوربیتول سوربیتول دارای اسامی زیر می باشد: Sorbitol,D.sorbitol, sorbo,Hexitol ب ) ساختمان فرمول گسترده به صورت است. ج) فرمول بسته فرمول بسته سوربیتول C6H14O6 می باشد. کاربردهای سوربیتول سوربیتول بدست آمده توسط هیدروژناسیون کاتالیتیکی دکستروز ، شیرین کننده بسیار مناسبی برای تولید محصولات غذایی با قند کم است و همچنین به طور موفقیت آمیزی در صنایع دارویی و روغنهای مو و پوست و در محدوده وسیعی از کاربردهایی غیر از کاربردهای غذایی استفاده می شود. استفاده از سوربیتول در صنایع شیرینی سازی مثل شکلات ، مخصوصاً شکلاتهای تخته ای که مصرف دارویی دارند ، بسیار مهم است .پودرهای سوربیتول به شکلهای مختلفی می توانند استفاده شوند خواص پودری آن به میزان تراکم پذیری و در مورد قرصها به میزان سختی ، میزان بهم فشردگی و زمان حل شدن و مقاومت در مقابل نگه داری بستگی دارد. سوربیتول مثل بیشتر پلی اولها توسط ارگانیسم بدن انسان به عنوان ماده مغذی استفاده می شود بامصرف سوربیتول ذخیره گلیکوژن و گلیکولیز که برای انسانها حیاتی هستند به طریق مناسبی برای دیابتی ها ثابت نگه داشته می شوند . قندهای الکلی اگر به میزان زیادی مصرف شوند ، اثر ملینی دارندچون جذب آنها در کندی صوت می گیرد. بنابراین مصرف روزانه آن برای بزرگسالان باید بین ۶۰ تا gr 80 و برای کودکان (۵ تا ۱۶ سال ) بین ۳۰ تا ۴۰ گرم باشد. مقدار مصرفی آن برای کودکان زیر ۵ سال وبرای افرادی که بی نظمی متابولیکی دارند باید با توجه بیشتری صورت گیرد. سوربیتول ، شیرین کننده فساد ناپذیری در مقایسه با ساکارز است . تشکیل اسید لاکتیک از این پلی اول به طور قابل توجهی کمتر است و کاهش PH روس سطح دندانها را به طور فوق العاده ای کمتر می کند بنابراین میزان PH را به مقداری پائینتر از مقدار بحرانی که مرحله پیدایش پوسیدگی است ، پائین نمی آورد(۷/۵=PH)